مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
315
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
شاگردش آخوند شيخ ميرزا حسين را به عنوان استاد و مدير حوزه علميّه منصوب نمود و خود به بلخاب بازگشت . آن عالم ربانى در نواحى جوزجان و سانچارك براى سركشى به قرا و قصبات شيعهنشين مسافرت مىكرد و از نزديك با مردم تماس مىگرفت . در ايام ماه محرّم براى ارشاد مردم ، مبلّغ مىفرستاد . در يكى از اين مسافرتها آية اللّه عالم وارد خاسار شد . اهالى از آن رهبر دينى به گرمى استقبال كردند . در طول اقامت آقا هر شب محفل سخنرانى در مسجد محل برگذار مىشد و موضوع سخن ولايت امير المؤمنين عليه السّلام بود . قاضى ضياء الدّين از علماى برجستهء اهل سنّت در آن محفل شركت مىجست و پس از زيارت ايشان و گوش دادن به سخنان دلنشين آن مرد بزرگ به مكتب اهل بيت عليه السّلام روآورد و يكى از ارادتمندان خاص او گرديد و اقوام قاضى ضياء الدّين نيز به مكتب اهل بيت عليه السّلام پيوستند . هيئتى مركّب از پنجاه نفر به سرپرستى حاج سيد على حسين يكهولنگى وارد بلخاب شد تا آية اللّه عالم را به يكهولنگ ببرد . مردم بلخاب به مدّت كوتاهى رضايت دادند . آية اللّه عالم را به يكهولنگ ببرد و مردم بلخاب به مدّت كوتاهى رضايت دادند آية اللّه عالم به همراهى آنان از راه درّه صوف وارد زردسنگ شدند و از سوى مردم محل مورد استقبال قرار گرفتند . وقتى مردم درّه صوف از ورود او اطلاع حاصل نمودند ، پنجاه نفر را براى برگردانيدن آن روحانى مبارز به زردسنگ فرستادند . پس از بحث و مناظرهاى شديد آية اللّه عالم را به مركز درّه صوف بازگردانيدند و هيئت يكهولنگى ناموفّق به وطن بازگشت . آن عالم عامل مدت كوتاهى در درّهصوف ماند و مردم را ارشاد كرد . آية اللّه عالم به سال 1310 ش وطن را به قصد زيارت مكّهء معظّمه و عتبات عاليات ترك كرد . در اين سفر ، شخصيتهاى برجستهاى از بلخاب و سانچارك وى را همراهى مىكردند . آنها عبارت بودند از حضرات آيات عظام : 1 - حاج سيد حيدر خاسارى ؛ 2 - حاج سيّد محمّد فاضلى دهنه ؛ 3 - حاج سيّد محمّد خردى ؛ 4 - حاج سيّد محمّد عادل ؛ 5 - مجاهد كبير حاج سيّد محمّد حيدر نجفى شمشيرى - رضوان اللّه عليهم اجمعين -